Even een throwback naar de eerste dag van dit schooljaar. Als kersverse digitalizahs stonden we te popelen om eraan te beginnen. Plaats van afspraak was verrassend genoeg niet ons vaste digitaal lokaal, maar een adres in het noorden van Gent. Eens aangekomen bleek dit het buurtcentrum van de Muide te zijn, waar we ondergedompeld werden in het lopende wijkproject Muide Meulestede Morgen.

Wat volgde was een kennismaking met theoretische begrippen als one-to-one design, specialiteit van Amerikaanse docente Andrea Wilkinson, en participatieve democratie, het laatste liefdeskind van filosoof Frank Maet.

Voor gewone mensen zoals u en ik:

• Participatief design wil de eindgebruiker laten meewerken aan het ontwerp (een win-win: meer empowerment voor hen, meer betekenis voor de ontwerper). Een design specifiek voor de noden van één iemand kan uiteindelijk ook van nut zijn voor een grotere groep mensen.
• Participatieve democratie laat mensen mee inspraak hebben in het beleid (of volgens David Van Reybrouck: “Elections are just a beauty contest for ugly people”). 

Muide Meulestede Morgen is wat men een geslaagd voorbeeld noemt van een “participatieve bottom-up beweging” vol frisse ideeën voor de wijk. Helaas kwam het engagement vooral van de typische hipster-ouders-met-bakfiets. Het stadsbestuur zat dus met de handen in het haar om ook de andere doelgroepen van de wijk erbij te betrekken. 

Wij als studenten digital design kregen elk een buurtbewoner toegewezen die we beter zouden moeten leren kennen, met als doel er op termijn samen een digitaal ontwerp mee te ontwikkelen om deze actiever te betrekken bij het lokale bestuur. Koffie gaan drinken met Franky dus.

Ondanks een warm gevoel vanbinnen (I blame the coffee) voelde ik me ook heel erg uit mijn comfort zone getrokken. Dit was het soort project waar ik graag zou willen aan meewerken (later, als ik groot ben), maar waarvoor ik het eigenlijk in mijn broek doe.

Dat onbehagen (“defamiliarisation” volgens de boekjes) bleek volledig op zijn plaats. De open vrijheid betekende in het begin vooral chaos en onduidelijkheid. Zowel wij als de contactpersonen wisten niet goed waar we naartoe werkten en dit dreef sommige medewerkers (aan beide kanten) tot wanhoop en de beslissing uit het project te stappen. 

Maar zoals alle klassieke tragedies (en de betere Disney-film) kent ook dit verhaal een happy end. Moraal van het verhaal: de aanhouder wint, met dank aan een workshop van postdoctoraal onderzoeker aan de VUB Ilse Mariën (die net een boek uitgaf over e-inclusie), feedback van Stad Gent en documentatie over slechtzienden van de Brailleliga (dank u, mama oogarts). Extra kudos voor mijn teamgenoot Yente en onze bewoner Franky, waarmee we na vele koffies, brainstorms, wandelingen en uren op een bankje tot een oplossing kwamen.

Eerst wat over onze contactpersoon. Franky is blind aan één oog en zwaar bijziend aan het andere. Hierdoor is hij werkonbekwaam. Hij is sociaal, brengt veel tijd door in het buurtcentrum en in de wijk en kent veel mensen. Door zijn visuele beperking is hij zich bewust van heel wat drempels in de wijk die dagelijkse activiteiten, zoals winkelen, je verplaatsen of bankverrichtingen doen, belemmeren.

We besloten te focussen op de mobiliteit in de wijk en met Franky een wandeling te maken om alle knelpunten in het verkeer (onbrekende zebrapaden of verkeerslichten, obstakels, spoorwegen, drukke banen, …) aan te duiden op een kaartje.

We dachten meteen aan een web app, zodat niet alleen Franky maar ook andere voetgangers en fietsers plaatsen kunnen melden die gevaarlijk zijn voor zwakke weggebruikers. De app zou een mogelijkheid bieden aan de wijkbewoners om efficiënt de dialoog aan te gaan met Stad Gent.

We stootten meteen op de digitale en participatieve drempels waar Ilse Mariën ons voor gewaarschuwd had. Franky beschikt immers niet over een smartphone.

Om het probleem (en de oplossingen die Stad Gent ervoor biedt) overal in de wijk zichtbaar te maken op een inclusieve manier, ontwierpen we opvallende stickers, die via een url (geen QR-code) linken naar de app.

Om de buurtbewoners te informeren over het initiatief maakten we een (mock-up) infoblaadje voor in het buurtcentrum en het wijkmagazine en een promofilmpje.

Ook op Twitter en Facebook (waar we meteen 100 likes haalden) maakten we tamtam rond dit (voorlopig fictieve) initiatief.

To be continued?

Geïntrigeerd door slechtziendheid? Bekijk dan ook eens dit project rond oogchirurgie en de Google doodle over Braille van mijn hand!